Kijken met verbazing.

Na-aaper

Wie wel eens een aap heeft geobserveerd, komt onder de indruk van de nauwkeurigheid, waarmee het dier de mens kan nadoen. We kennen allemaal het woord na-apen.

Wanneer je de aap gedurende een langere tijd in de gaten houdt, begint het op je lachspieren te werken: vandaar dat apen heel populair zijn bij kinderen. Ik weet overigens niet of het om die reden in een dierentuin altijd zo druk is bij het verblijf van de mensapen. Het kan natuurlijk ook zijn dat de toeschouwers een glimp proberen op te vangen van groot-opa.

Maar hoe natuurgetrouw een aap de mens ook imiteert, hij blijft een aap. Als de aap zou gaan beweren, dat hij geen aap is, maar een mens zou hij zelfs gaan irriteren. Hij zou zichzelf belachelijk maken.

Het Christendom heeft de mensheid al bijna twintig eeuwen in zijn greep. Het is verbazingwekkend dat een simpele timmermanszoon uit Galilea, zo'n enorme indruk maakte en nog steeds maakt. En dat al zo lang. Vele grote mannen uit die tijd zijn niet veel meer dan een notitie in een geschiedenisboek: als ze daar al instaan!

Intrige

Het is een intrigerend gegeven: God en de mensheid. En in onze technologische maatschappij wordt het niet echt minder. Ondanks de voorspelling dat het geloof in God dankzij wetenschappelijke inzichten wel zou afnemen, is niets minder waar. Juist vanwege de afstandelijkheid van het `kale' kennen, neemt het verlangen naar een persoonlijke God toe.

Surrogaat

Het lijkt wel alsof de mens het diep in zijn hart niet accepteert: een leven zonder echte inhoud. Velen zoeken naar een invulling en grijpen naar de drugs. Anderen denken het te vinden in het altijd maar bezig zijn. Maak plaats, maak plaats, wij hebben allemaal een vreselijke haast.

Die aap uit het begin van dit stukje, is leidend voorwerp: het dier weet niet beter. Maar toch is er een parallel aanwezig. De Christen gedraagt zich soms als die aap. Hij aapt Christus na. Hij leest in de Schrift en andere boeken, wie Jezus was. Hoe Hij zich gedroeg en wat zijn principes waren. En de christen probeert dat na te doen. En Paulus, de grootste uit de apostelen, lijkt dat principe nog te steunen ook.

Paulus schrijft aan de gemeente van de Corintiers: "Weest mijn navolgers, gelijk ik Christus navolg". In diverse andere brieven wordt dit principe enigszins herhaalt. Maar steeds als Paulus het over navolging heeft, doelt hij op het werk dat Christus in hem doet. Waar het bij de aap gaat om inhoudsloze imitatie, gaat het bij Paulus over het werk van Christus zelf in de mens.

Aap wordt nooit mens.

Dat is dan ook precies de reden, waarom men niet uitgesproken raakt over Jezus Christus. Maar de aap zal nooit een mens worden. Hoezeer hij ook zijn best doet. Om dezelfde reden zal ook een mens nooit Christus worden, hoezeer hij ook zijn best doet. Het feit dat we dezelfde dingen doen als Jezus. Het gegeven dat we misschien zelfs wonderen en tekenen doen in zijn naam. En het feit dat we misschien de Schrift kunnen spellen, maakt ons nog niet hetzelfde als Hij.

Er is maar één mogelijkheid om precies hetzelfde te zijn als Hij en dat is wanneer Hij in ons komt wonen en de mens als het ware oplost in Hem. Om dezelfde reden zou ook die aap alleen maar werkelijk in waarde groeien als er een mens in hem zou kunnen kruipen en zijn menszijn door de aap heen zou tonen.

De gedachte, dat de mens in principe in de aap (als kiem) aanwezig zou zijn is volksverlakkerij. De aap en de mens zijn van totaal verschillende geslachten. De Schrift zou misschien zeggen: van een andere categorie. Iets dergelijks wordt door Paulus uiteengezet, als hij het heeft over het opstandingslichaam in de brief aan de Corintiers. De glans is anders: het lijkt op elkaar, maar het is wezenlijk verschillend. Zo is dat met Christus ook. We lijken op Hem, maar Hij is wezenlijk anders. Daar kan alleen maar verandering in komen, als wij eveneens wezenlijk veranderen.

Verandering

Dat veranderen kan niet op eigen kracht. Daardoor zou immers het `wezenlijk anders' nooit gestalte krijgen! Wezenlijk anders (dat wil zeggen: van een geheel andere categorie), worden we pas als God in ons aan het werk gaat. Dan mogen we rusten van al onze eigen inspanningen en toezien hoe de Christus in ons gestalte krijgt. Dan zal ook onze dag komen, waarop we met verbazing in elkaar zullen zien, hoe het hemelse wezenlijk tot uiting is gekomen.

God heeft ons met alles dat tot leven en Godsvrucht dient, begiftigd. Maar dat betekent ook dat alles, dat nodig is om Christus in ons gestalte te laten krijgen, ons is geschonken: in Christus Jezus. Het enige dat van ons wordt verlangd, is overgave. En een houding die uiting geeft aan de wens: `Heer, doet u het maar in mij. Vult u mij maar geheel met Uw kracht en motivatie opdat uw Zoon Jezus Christus in mij gestalte krijgt'. Dan is de Christen geen na-aper, maar werkelijk een Christen, dat betekent gezalfde.

God heeft Jezus Christus zo lief, dat Hij niet wil dat Jezus Christus de enige blijft. God heeft ons zo lief, dat Hij ons heeft uitverkoren om Jezus Christus gezelschap te houden.