Tot aan de Waarheid.

Kennis

Vandaag de dag is het niet zo eenvoudig om te achterhalen wat waarheid is. Vanuit het Griekse kennen: de gnosis, betekent het de werkelijkheid achter de dingen.

Niet hetgeen dat wordt gezien is de werkelijkheid, maar hetgeen dat er achter steekt. De Grieken konden daar heel lang over bomen, zonder concreet tot een afronding te komen. Waarheid is in hun denkwereld een relatief begrip.

Als Jezus zich vlak voor zijn kruisiging voor Pilatus moet verantwoorden, is het dit soort denken dat Pilatus doet zeggen: "wat is waarheid?". Jezus had hem even tevoren gezegd, dat Hij kwam om voor de waarheid te getuigen. Nee, Pilatus kon je niets meer wijsmaken. Hij, als man van de wereld, had wel door, dat de waarheid voor iedereen anders was. Daar kon je over discussieren tot je een ons woog.

Als ik spruitjes niet lust, en zeg dat ze vies zijn, heb ik meteen een aantal mede- en tegenstanders. Een slimmerik zal opmerken, dat ze niet vies zijn, maar dat ik ze vies vind. En dat is wat Pilatus bedoelde.

Relatief

Jezus sprak echter niet in relatieve termen. Op een ander moment zegt Jezus: "Ik ben de waarheid" anders gezegd: "wie Mij ziet, ziet de Waarheid". In het Joodse denken, was dat ook beslist niet vreemd. In tegenstelling tot het Griekse denken, is voor hun een waarheid gelijkwaardig aan iets dat vast is, onwankelbaar. Wat er ook gebeurde of gebeuren zou, hetgeen dat waar is, blijft ongeschokt overeind staan.

Het bijzondere in de uitspraak, die Jezus voor Pilatus doet, is echter, dat Hij niet komt getuigen `van' de waarheid, maar, conform de grondtekst, getuigt `tot aan' de waarheid. Als je getuigt van de waarheid, dan is de waarheid een gegeven. Een juridisch waar of niet-waar. Het is zwart of het is wit. Jezus' uitspraak maakt van de waarheid echter geen begrip, maar iets tastbaars, iets dat je kunt beetpakken.

Zolang Jezus niet verheerlijkt was, kwam Hij om te getuigen tot aan de waarheid. De waarheid was nog niet geopenbaard, maar stond er wel aan te komen. De waarheid die onderweg was, was de Geest. De Geest uit God.

Nieuwe leer

Een van de grote verschillen tussen Jezus en andere grondleggers van godsdiensten is, dat Jezus geen nieuwe leer kwam brengen. Hetgeen waar Jezus over sprak, is in de basis ook geen religie. Een religie stelt regels op en verwacht dat je daarnaar leeft. Alleen als men zich houdt aan die regels kan het doel worden bereikt. De één houdt zijn lichaam in toom - , een ander houdt zich aan wetten om zijn god welgevallig te zijn (lees: te bevredigen).

Dat maakt Jezus zo anders. Hij sprak doodeenvoudig over de waarheid, die nog moest komen. Daar getuigde Hij van. Als Jezus alleen maar had gesproken over regels en geboden, hadden de mensen misschien gezegd, dat Hij niet goed bij zijn hoofd was: Ze hadden Hem echter verder ongemoeid gelaten. Maar nu was daar Iemand, die sprak over zichzelf als was Hij zelf de waarheid. En dat maakte Hem in hun ogen zo godslasterlijk.

Uiteindelijk was en is het de bedoeling van Jezus Christus, dat zijn discipelen niet alleen zouden weten van de waarheid, maar dat ze zelf waarheid zouden worden. Onwankelbaar en onwrikbaar in elke storm. Niet door het nauwgezet vasthouden aan allerlei regels en geboden, maar geinspireerd en bekrachtigd door de Geest uit God.

Jezus IS de waarheid.

Er is op heel de wereld niet één godsdienst te vinden, waarbij de grondlegger zelf woning maakt in zijn volgelingen. Ze zijn allen gestorven. Boeddha is dood. Mohammed is dood. En ze hebben allen regels achtergelaten. Maar Jezus leeft. Hij is opgewekt uit de doden, om zijn goddelijk leven te leven in zijn volgelingen. Het heeft de ganse volheid van God behaagd in Hem woning te maken. En het heeft Jezus Christus behaagd in ons woning te maken. Jezus heeft de mens geen regels en wetten, maar Zichzelf achtergelaten.

Het leven van Christus wil in ons tot waarheid worden. Zo wordt de waarheid een gezindheid. De gezindheid van de Geest. Die Geest getuigt door ons heen: "het leven is in de Zoon, in Jezus Christus". Die waarheid is liefdevol en teder. Die waarheid legt geen regels op en stelt ook geen wetten in. Ook geen regels en wetten, waar een ander aan moet worden afgemeten of hij of zij de toets der kritiek kan doorstaan. Die waarheid getuigt alleen maar, dat Jezus de Zoon van God is en dat in Hem het eeuwige leven te vinden is.