Het eigenbeeld van de mens.

Een zelfbeeld

Het zelfbeeld van de mens in onze tijd, stelt dat van de tijd van de verlichting in de schaduw. De algemene gedachten ten opzichte van de mens zijn ongekend positief.

Er is bijna niets dat hem onmogelijk is en hij denkt overal aan. De vraag is dan ook niet af of er nog een God geïnteresseerd is in de mens, maar of de mens nog wel geïnteresseerd is in een God.

En om die reden wil ik het deze week hebben over de attentiewaarde die uitgaat van de kreet: "wat is de mens?". De psalmist, bij wie de schrijver aan de Hebreeën, leentjebuur heeft gespeeld, vraagt zich dat in alle ernst af. Wat betekent nu die mens? Hij vergelijkt die mens met de rest van de schepping. En terwijl hij de sterren staat te bewonderen (reken maar dat er in die tijd en op die plaats een aantal te zien waren), overweldigt hem plotseling de grootsheid van Gods werken. Terwijl hij in de peilloze diepte van het heelal staat te kijken, denkt hij aan zichzelf en zijn soortgenoten. En uiteraard weet ik niet wat hij daarbij voor zijn geestesoog ziet.

Niet al te positief

Ik kan me echter voorstellen, dat de mens in zijn gedachten een niet al te positief beeld oproept. Misschien denkt hij wel aan al de ellende die de mens veroorzaakt. Wellicht denkt hij aan de afgoden die de mens naloopt en de manier waarop hij met zijn medemens omgaat. En hij verzucht dan: `wat is nu die mens'. Hoe is het mogelijk dat die mens zelfs nog maar in de herinnering voorkomt van de God, die al dat moois heeft gemaakt. Nietig is hij. Een stofje.

Maar dan legt God hem een gedachte in het hart. En in tegenstelling tot wat hij zelf denkt, is wat God hem openbaart wel positief: Hij heeft hem bijna Goddelijk gemaakt en Hij heeft hem over al dat moois de heerschappij gegeven. In plaats van een stofje is de mens bedoeld als koning. Niet de engelen hebben die plaats toegewezen gekregen, maar de mens.

Maar we weten allemaal, dat er een kink in de kabel is gekomen. En zonder nu heel het grondbeginsel van de gevallen mens uit de doeken te doen: hij heeft in elk geval dat goddelijke principe goed verknald. En inderdaad: van die koning is de mens geworden tot een overheerste en een in slavernij geraakte.

God ziet om naar de mens

God ziet echter om naar de mens. Ondanks de vraagtekens die we er zelf bij zetten, doet Hij dat. En Hij schenkt Jezus, Gods zoon. En Die zien we. In plaats van die verworden mens, richten we onze blik op Hem. Want Hij is met eer en heerlijkheid gekroond. Hij heeft door zijn lijden en sterven het koningschap voor de mens, in principe, hersteld. En nu zien we dus nog niet dat alles aan de mens onderworpen is. Maar, als het ware daaraan voorafgaand en daarop vooruitlopend, zien we Koning Jezus. En als we Hem zien, dan weten we, dat wij zullen volgen. Degenen die Hem als hun verlosser en Zaligmaker aannemen, mogen zich zonen noemen. Zonen die, evenals hun Leidsman, uiteindelijk met eer en heerlijkheid gekroond zullen worden.

Wij verwaardigen onszelf niet de goddelijk waardigheid. Nee, het is God zelf, die de Hem welgevallige mens optilt boven zijn eigen tekorten. En straks is daar niet een enkele Koning op de troon. Het resultaat zal zijn, dat daar vele koningen en heren de revue zullen passeren. En geen van allen hebben zij zichzelf waardig geacht: zij roemen in hun Koning en Heiland, Jezus Christus. Ditmaal de mens. Niet gezien door eigen oog en in eigen kracht, maar vanuit het door God geïnspireerde perspectief.